Sürekli İş Göremezlik Geliri Nedir? Kimler Alır, Nasıl Hesaplanır, Ne Zaman Başlar

YazarAv. Ömer ŞenelTazminat Hukuku

İnceleyen avukat · 30.10.2026Av. Rumeysa Nerkizİstanbul Barosu, sicil 84104 (baro levhasında yeni sekmede açılır)

Yayın ilkeleri

Fabrikada çalışırken elinizi makineye kaptırdınız. Aylarca raporlu kaldınız, SGK rapor parası ödedi. Şimdi işe dönüyorsunuz ama parmaklarınızdan biri eskisi gibi hareket etmiyor. Bu kalıcı kayıp için SGK size ömür boyu sürebilecek bir gelir bağlayabilir. Gelirin tutarını, ne zaman başladığını ve neyi etkilediğini bilirseniz hakkınızı eksik almazsınız.

Sürekli iş göremezlik geliri nedir?

Sürekli iş göremezlik geliri, 5510 sayılı Kanun (yeni sekmede açılır)‘un 19. maddesine göre iş kazası ya da meslek hastalığı sonucu kalıcı olarak çalışma kaybına uğrayan sigortalıya bağlanan aylık gelirdir. Gelire hak kazanmak için SGK Sağlık Kurulu’nun meslekte kazanma gücünüzün en az yüzde 10 azaldığını tespit etmesi gerekir. Meslekte kazanma gücü kaybı, kalıcı sakatlığın kendi mesleğinizden para kazanma gücünüzü yüzde kaç azalttığını gösterir.

Bu gelir, hastalık ya da yaşlılık nedeniyle bağlanan malullük aylığından farklıdır. Malullük aylığı çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybetmeyi ve prim şartını ister. Sürekli iş göremezlik geliri için ise prim günü şartı yoktur, yüzde 10 kayıp yeter. İki kavramın farkı maluliyet nedir yazısında ayrıca anlatılıyor.

Sürekli iş göremezlik geliri nasıl hesaplanır?

Hesap üç adımda yapılır. Önce kazadan önceki 12 ayın son 3 ayındaki prime esas kazançlarınız toplanır ve prim gün sayısına bölünerek günlük kazancınız bulunur. Günlük kazancın 30 katı aylık kazancınızdır (5510 m. 17). Aylık kazancın yüzde 70’i tam iş göremezlik geliridir. Size bunun kayıp oranınız kadarı ödenir. Başka birinin sürekli bakımına muhtaçsanız yüzde 70 yerine yüzde 100 uygulanır (5510 m. 19).

Örnekteki rakamlar yöntemi göstermek içindir. Gelir, kazancınızın hesaba giren son ayından gelirin başladığı tarihe kadar Kanun’un 55. maddesine göre güncellenerek bağlanır. Bu yüzden ilk gelir, bulduğunuz tutardan biraz yüksek çıkabilir.

Gelir ne zaman başlar, nasıl artar?

Gelir, geçici iş göremezlik ödeneğinin, yani rapor parasının sona erdiği tarihi izleyen ay başından başlar. Rapor parası hiç ödenmeden doğrudan kalıcı kayıp tespit edildiyse sağlık kurulu raporunun tarihini izleyen ay başı esas alınır. Gelir bağlandıktan sonra her yıl Ocak ve Temmuz aylarında, önceki altı aylık enflasyon oranında artırılır (5510 m. 55).

Gelir ömür boyu ödenir, ama SGK kontrol muayenesi isteyebilir. Kayıp oranınız muayenede değişirse gelir artırılır, azaltılır ya da yüzde 10’un altına düşerse kesilir. Aynı kaza nedeniyle yeniden raporlu kalırsanız o günler için rapor parası ile gelirin günlük tutarı arasındaki fark size ayrıca ödenir. Rapor parasının hesabı iş göremezlik ödeneği yazısında yer alıyor.

İşverenden ayrıca tazminat alabilir misiniz?

Evet. Kazada işverenin kusuru varsa SGK’nın karşılamadığı zararınızı işverenden tazminat olarak isteyebilirsiniz. Ancak SGK’nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri, yani gelirin bugünkü toplam değeri, hesaplanan tazminattan düşülür. Aynı zarar için iki kez ödeme yapılmaz.

SGK da kazada kusuru olan işverene başvurur. 5510 sayılı Kanun’un 21. maddesine göre iş kazası işverenin kastı ya da iş güvenliği kurallarına aykırı davranışı yüzünden olduysa SGK, size yaptığı ödemeleri ve bağladığı gelirin peşin sermaye değerini işverenden geri ister. Kaza üçüncü bir kişinin kusuruyla olduysa, örneğin işveren servisinin çarpıştığı aracın sürücüsü kusurluysa, bu değerin yarısını o kişiden ister.

Sürekli iş göremezlik gelirinde süreler

SGK’nın belirlediği orana itiraz ederseniz dosya Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’na gider (5510 m. 95). Bu kurulun kararına karşı iş mahkemesinde dava açabilirsiniz.

Yargıtay bu konuda ne diyor?

Sık sorulan sorular

Sürekli iş göremezlik geliri alan biri çalışabilir mi?

Evet. Gelir, çalışmanızı engelleyen bir aylık değil, kaybettiğiniz kazanma gücünün karşılığıdır. Yeniden işe başlamanız ya da başka bir işte çalışmanız geliri kesmez.

Yüzde kaç kayıpta gelir bağlanır?

En az yüzde 10. SGK Sağlık Kurulu kaybınızı yüzde 10’un altında bulursa gelir bağlanmaz. Bu durumda itiraz edebilir, işverenin kusuru varsa kalıcı kaybınız için işverenden tazminat isteyebilirsiniz.

Gelir alan kişi ölürse eşine ve çocuklarına geçer mi?

Çoğu durumda evet. Ölüm iş kazasına bağlıysa ya da kayıp oranı yüzde 50 veya daha fazlaysa, hak sahiplerine aylık kazancın yüzde 70’i üzerinden gelir bağlanır. Kayıp yüzde 50’nin altındaysa ve ölüm kazaya bağlı değilse, ölenin almakta olduğu gelir hak sahiplerine bağlanır (5510 m. 20).

Bağ-Kur’lu olarak çalışan biri bu geliri alabilir mi?

Evet, ama kendi sigortalılığından doğan prim ve genel sağlık sigortası borçlarının tamamını ödemiş olması gerekir. Borç ödenmeden gelir bağlanmaz.

Trafik kazasında SGK sürekli iş göremezlik geliri bağlar mı?

Kaza aynı zamanda iş kazasıysa bağlar. İşverenin sağladığı servisle işe gidip gelirken ya da işveren adına bir iş yaparken olan trafik kazası iş kazasıdır (5510 m. 13). Diğer trafik kazalarında kalıcı kaybınızın karşılığı, kusurlu tarafın trafik sigortasından istenen tazminattır. Bu tazminatın hesabı yaralanmalı trafik kazası tazminat hesaplama sayfasında anlatılıyor.

İkinci bir iş kazası geçirirsem gelirim nasıl hesaplanır?

İki kazadaki kayıplar birlikte değerlendirilir ve gelir son kazadaki kazancınıza göre yeniden hesaplanır. Yeni hesap ilk gelirinizden düşük çıkarsa ilk kazancınız üzerinden ödenmeye devam edilir.

Bugün ne yapabilirsiniz?

e-Devlet’te SGK hizmetlerinden iş kazası bildiriminin yapılıp yapılmadığını kontrol edin. Tedaviniz bittiyse sağlık kurulu raporu için başvurun ve SGK’nın gelir yazısını saklayın. Oran düşük çıktıysa itiraz için yazının tebliğ tarihini not edin.