Maluliyet Nedir? SGK’da, İş Kazasında ve Trafik Kazasında Maluliyet Oranı

YazarAv. Ömer ŞenelTazminat Hukuku

İnceleyen avukat · 28.10.2026Av. Özge Poyrazoğluİstanbul Barosu, sicil 82713 (baro levhasında yeni sekmede açılır)

Yayın ilkeleri

Bir kazadan aylar sonra doktor size “kalıcı bir hasar kaldı” dedi. Bu cümlenin hukuktaki karşılığı maluliyettir. Raporda yazacak yüzde, emekli olup olamayacağınızı, SGK’dan gelir alıp almayacağınızı ve sigortadan ne kadar tazminat alacağınızı doğrudan belirler. Aynı kelime SGK’da ve tazminat davalarında farklı kurallarla kullanıldığı için önce hangi maluliyetten söz edildiğini bilmek gerekir.

Maluliyet ne demek?

Maluliyet, çalışma gücünde kalıcı bir kayıp olması demektir. Tıbbi tedavi bittikten sonra geriye kalan ve iyileşmeyecek olan kayıp ölçülür ve yüzdeyle yazılır. Örneğin bir trafik kazasında dizi kırılan ve tedaviden sonra dizini tam bükemeyen birine yüzde 12 maluliyet verilebilir. Bu, çalışma gücünün yüzde 12’sini kalıcı olarak kaybettiği anlamına gelir.

Maluliyetle karıştırılan iki kavram vardır. Geçici iş göremezlik, tedavi süresince hiç çalışamadığınız dönemdir ve gün olarak yazılır. Sürekli iş göremezlik ise kalıcı kayıptır ve maluliyet oranıyla aynı şeyi anlatır. Engellilik ise aynı kaybın sosyal haklar açısından değerlendirilmesidir ve ayrı bir raporla belgelenir.

SGK’da maluliyet nedir, kimler malul sayılır?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (yeni sekmede açılır)‘nun 25. maddesine göre, çalışma gücünün ya da iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60’ını kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı malul sayılır. Sigortalı olmadan önce var olan bir hastalık için malullük aylığı bağlanmaz.

SGK’nın 28.09.2021 tarihli Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, çalışma gücü kaybını üç düzeye ayırır.

Malulen emeklilik şartları nelerdir?

5510 sayılı Kanun’un 26. maddesine göre malullük aylığı için üç şart birlikte aranır. Malul sayılmanız, en az 10 yıldır sigortalı olup toplam 1.800 gün prim ödemiş olmanız ve malullük sebebiyle işten ayrıldıktan sonra SGK’ya yazılı başvurmanız gerekir. Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olanlarda 10 yıl şartı aranmaz, 1.800 gün prim yeterlidir.

SGK maluliyet raporu nereden alınır?

Yönetmeliğin 11. maddesine göre raporu Sağlık Bakanlığının yetkilendirdiği devlet hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastaneleri ve devlet üniversite hastaneleri düzenler. Rapor SGK’ya gider ve kararı Kurum Sağlık Kurulu verir. Bu karara itiraz edilirse 5510 sayılı Kanun’un 95. maddesine göre Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu karar verir.

İş kazası ve meslek hastalığında maluliyet

İş kazasında ya da meslek hastalığında yüzde 60 şartı yoktur. 5510 sayılı Kanun’un 19. maddesine göre meslekte kazanma gücü en az yüzde 10 azalan sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanır.

Tam iş göremezlikte gelir, aylık kazancın yüzde 70’idir. Kısmi iş göremezlikte bu tutarın iş göremezlik oranı kadarı ödenir. Başka birinin bakımına muhtaç olanlarda oran yüzde 100’e çıkar.

Örneğin aylık kazancı 40.000 TL olan bir işçi iş kazasında meslekte kazanma gücünün yüzde 30’unu kaybetti. Tam iş göremezlik geliri 28.000 TL olarak hesaplanır, kendisine bunun yüzde 30’u olan 8.400 TL bağlanır. İşverenin kusuru varsa işçi, SGK’nın karşılamadığı zararı ayrıca işverenden tazminat olarak isteyebilir.

Trafik kazasında maluliyet nasıl belirlenir?

Trafik kazasında maluliyet oranı, sürekli iş göremezlik tazminatının en önemli çarpanıdır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin yerleşik uygulamasına göre rapor, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre düzenlenmelidir. Yanlış yönetmelikle alınan rapor tazminat hesabına esas alınmaz.

Bugün en sık uygulanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, kazalar için “Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu” adlı bir rapor öngörür. Birden fazla yaralanma varsa oranlar Balthazard formülüyle birleştirilir. Bu formülde oranlar basitçe toplanmaz, her yeni kayıp kalan sağlam kısım üzerinden hesaplanır. Bu yönetmelik 18 yaşından küçükleri kapsamaz, çocuklar için Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uygulanır.

Yargıtay, trafik kazası tazminatında raporun Adli Tıp Kurumu ya da üniversite hastanelerinin adli tıp anabilim dalları gibi kuruluşlarda, kişinin muayene edilerek alınmasını istiyor. Sigorta şirketine başvururken maluliyet raporu eklemek de başvurunun incelenmesi için gereklidir.

Maluliyet raporu nasıl alınır?

1. Tedavinin bitmesini bekleyin. Maluliyet kalıcı kaybı ölçer. İyileşme sürmeden alınan rapor, özellikle kol ve bacak yaralanmalarında usule aykırı sayılabilir.
2. Doğru kuruma başvurun. SGK işlemleri için yetkili devlet ya da üniversite hastanesine, trafik kazası tazminatı için adli tıp birimi olan bir üniversite hastanesine ya da Adli Tıp Kurumu’na başvurun.
3. Bütün tıbbi belgeleri götürün. İlk müdahale kayıtları, ameliyat notları, filmler ve kontrol raporları kurulun karar vermesi için gerekir.
4. Raporun hangi yönetmeliğe göre düzenlendiğini kontrol edin. Trafik kazasında kaza tarihindeki yönetmelik yazılmış olmalıdır.
5. Raporun süreli ya da süresiz olduğuna bakın. Süresiz rapor kalıcı kaybı gösterir. Süreli raporda kontrol tarihi yazar.

Maluliyet oranı tazminatı nasıl etkiler?

Sürekli iş göremezlik tazminatı, kişinin ömrü boyunca kaybettiği kazancın maluliyet oranı kadarıdır. Bu yüzden oran doğrudan çarpandır. Örneğin aynı kişi için yüzde 20 maluliyet, yüzde 10 maluliyetin yaklaşık iki katı tazminat demektir. Kendi oranınızla yaklaşık tutarı yaralanmalı trafik kazası tazminat hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

Trafik sigortası, sakatlık ve ölüm için kaza tarihindeki kişi başı teminata kadar öder. 2026’daki kazalarda bu teminat otomobiller için 3.600.000 TL’dir. Aşan kısım kusurlu sürücüden ve araç sahibinden istenir. Kazadan sonra istenebilecek bütün kalemler trafik kazası sonrası tazminat rehberinde bir arada anlatılıyor.

Maluliyet raporuna itiraz nasıl yapılır?

İtiraz yolu raporun nerede kullanıldığına göre değişir. SGK’nın maluliyet kararına itiraz edilirse dosya Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’na gider, bu karara karşı da iş mahkemesinde dava açılabilir. Tazminat davasında ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’nda ise rapora itiraz eden taraf, Adli Tıp Kurumu’ndan ya da bir üniversite hastanesinden yeni rapor alınmasını ister. Raporlar arasında çelişki varsa mahkeme ya da hakem bu çelişkiyi gidermeden karar veremez.

Maluliyetle ilgili süreler

Zamanaşımı, bir hakkın dava ya da tahkim yoluyla istenebileceği sürenin dolmasıdır. Maluliyetin artması gibi zararın sonradan genişlediği durumlarda sürenin başlangıcı değişebilir, bu yüzden beklemeden bir avukata danışın.

Yargıtay bu konuda ne diyor?

Adım adım ne yapmalısınız?

1. Kazadan bu yana bütün hastane kayıtlarınızı, filmlerinizi ve raporlarınızı tek bir dosyada toplayın.
2. Tedaviniz bittiğinde doktorunuzdan kalıcı bir kayıp olup olmadığını öğrenin.
3. Amacınıza uygun raporu alın. SGK işlemleri için yetkili devlet ya da üniversite hastanesinin raporunu, trafik kazası tazminatı için kaza tarihindeki yönetmeliğe göre düzenlenmiş raporu alın.
4. Raporu sigorta şirketine yaptığınız yazılı başvuruya ekleyin. Şirket 15 gün içinde cevap vermezse Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilirsiniz.
5. Oranın düşük olduğunu düşünüyorsanız, raporu düzenleyen heyette yaralanmanızla ilgili uzmanın bulunup bulunmadığını kontrol edip itiraz edin.

Sık sorulan sorular

Maluliyet ile engellilik aynı şey mi?

Hayır. Maluliyet çalışma gücündeki kaybı, engellilik ise bu kaybın sosyal hayata etkisini ölçer. SGK maluliyet raporları ile engellilik raporları farklı yönetmeliklere göre düzenlenir.

Kalıcı maluliyet nedir?

Tedavi bittikten sonra iyileşmeyecek şekilde geriye kalan kayıptır. Tazminat davalarında sürekli iş göremezlik oranı olarak geçer ve raporda süresiz olarak yazılır.

Yüzde kaç maluliyet olursa emekli olunur?

En az yüzde 60. Ayrıca 10 yıl sigortalılık ve 1.800 gün prim şartı aranır. Başka birinin bakımına muhtaç olanlarda yalnızca 1.800 gün prim yeterlidir.

İş kazasında yüzde 10’un altında maluliyet olursa ne olur?

SGK’dan sürekli iş göremezlik geliri bağlanmaz, çünkü 5510 sayılı Kanun en az yüzde 10 kayıp şartı arar. Ancak işverenin kusuru varsa kalıcı kaybınız için işverenden tazminat isteyebilirsiniz.

Trafik kazası maluliyet raporu hangi hastaneden alınır?

Yargıtay, Adli Tıp Kurumu ya da üniversite hastanelerinin adli tıp anabilim dalları gibi kuruluşlardan, kişinin muayene edilerek alınan raporları esas alıyor. Raporun kaza tarihindeki yönetmeliğe göre düzenlenmesi gerekir.

Maluliyet raporu ne zaman alınmalı?

Tedavi tamamlanıp kalıcı kayıp netleştikten sonra. Kol ve bacak yaralanmalarında iyileşme süresi dolmadan alınan raporlar usule aykırı sayılabiliyor.

Birden fazla yaralanma varsa oranlar toplanır mı?

Hayır, Balthazard formülüyle birleştirilir. Örneğin yüzde 20 ve yüzde 10’luk iki kayıp yüzde 30 değil, yüzde 28 eder, çünkü ikinci kayıp kalan yüzde 80’lik sağlam kısım üzerinden hesaplanır.

Çocuklarda maluliyet nasıl belirlenir?

18 yaşından küçükler için Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uygulanır. Erişkinler için olan yönetmelik çocukları kapsamaz.

Maluliyetim sonradan artarsa ne olur?

Artan maluliyet için yeni rapor alınarak ek tazminat istenebilir. Yargıtay, artan maluliyet iddiasında tedavi belgelerinin ve önceki raporun birlikte incelenmesini istiyor.

Bugün ne yapabilirsiniz?

Elinizdeki raporu açın ve iki şeye bakın. Birincisi hangi yönetmeliğe göre düzenlendiği, ikincisi kurulda yaralanmanızla ilgili uzmanın bulunup bulunmadığı. İkisinden biri eksikse yeni rapor istemek için bekleyecek bir sebep yok.