
Araç Hak Mahrumiyeti Nedir? Türleri, Sorgulama ve Kaldırma
Araç hak mahrumiyeti, aracın trafik sicilinde satışını ya da kullanımını kısıtlayan bir kayıt bulunması demektir. Bu kayıt çoğunlukla icra haczi, ihtiyati haciz, kredi nedeniyle konulan rehin ya da aracın görüldüğü yerde bağlanmasını sağlayan yakalama şerhidir. e-Devlet’teki “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” hizmetinde görülür ve kaydı koyan kurum kaldırana kadar sürer. Kazadan sonra aracı kullanamamanın karşılığı için de aynı ifade kullanılır, ama o ayrı bir konudur.
Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre yazılmıştır. Yakınınıza WhatsApp'tan gönderin (yeni sekmede açılır)İçindekiler8 bölüm
Aracınızı satmak için noter randevusu aldınız ya da ikinci el bir araç almak üzeresiniz. Satıcı e-Devlet ekranını gösteriyor ve bir satırda “hak mahrumiyeti var” yazıyor. Bu ifade korkutucu görünür ama tek başına aracın trafikten men edildiği anlamına gelmez. Önemli olan, kaydın hangi türden olduğu ve kimin koyduğudur.
Araç hak mahrumiyeti nedir?
Araç hak mahrumiyeti, araç sahibinin aracı üzerindeki satma, devretme ya da kullanma hakkını sınırlayan bir sicil kaydıdır. Kayıt, bir icra dairesinin, mahkemenin ya da kredi veren bankanın talebiyle aracın trafik kaydına işlenir. Örneğin ödenmemiş bir kredi kartı borcu için başlatılan icra takibinde, yani alacağın icra dairesi aracılığıyla istenmesinde, alacaklı borçlunun adına kayıtlı araca haciz koydurabilir. O andan itibaren araç sorgusunda hak mahrumiyeti görünür.
Hak mahrumiyeti türleri nelerdir?
| Kayıt | Kim koyar | Ne anlama gelir |
|---|---|---|
| İcra haczi | İcra dairesi | Araç, kesinleşmiş bir icra takibindeki borç için haczedildi. Alacaklı, aracın satılmasını isteyebilir. |
| İhtiyati haciz | Mahkeme kararıyla icra dairesi | Dava ya da takip sürerken borçlunun aracı elden çıkarmasını önlemek için konulan geçici haciz. |
| Rehin | Kredi veren banka ya da finans şirketi | Araç bir kredinin teminatı. Kredi kapanana kadar kayıt durur. |
| Yakalama şerhi | İcra dairesi | Haczedilen aracın görüldüğü yerde kolluk tarafından bağlanması istendi. |
| Tedbir | Mahkeme | Bir dava sırasında aracın devrinin durdurulmasına karar verildi. |
En ağır sonuçlu kayıt yakalama şerhidir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (yeni sekmede açılır)‘nun göre icra müdürlüğünün talebiyle kolluk tarafından yakalanan araç, en geç 3 iş günü içinde en yakın icra müdürlüğüne teslim edilir. Aynı maddeye göre haczedilmiş ama muhafaza altına alınmamış bir araç, satış istendiğinde muhafaza altına alınır. Yani alacaklı satış isterse aracın bağlanması gündeme gelir.
Araçta hak mahrumiyeti olup olmadığı nasıl öğrenilir?
Kendi adınıza kayıtlı araçlar için e-Devlet’te Türkiye Noterler Birliği’nin “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” hizmetini kullanırsınız. Şirket araçları için hizmetin “Tüzel Kişi” sürümü, vefat eden bir yakınınızın araçları için “Mirasçısı Olduğunuz Kişi Adına” sürümü vardır. Başkasına ait bir aracı yalnızca plakayla sorgulayamazsınız. İkinci el araç alırken sorgu sonucunu satıcıdan istemeniz gerekir.
e-Devlet’teki bilgi bilgilendirme amaçlıdır. Kaydın türünü ve hangi icra dosyasına ait olduğunu kesin olarak öğrenmek için trafik tescil birimine ya da noter kanalıyla araç kaydına bakılır.
Hak mahrumiyeti nasıl kaldırılır?
Kaydı koyan kurum kaldırır, araç sahibi kendiliğinden sildiremez. Uygulamada icra haczinde borç ödenince ya da alacaklı haczi kaldırmayı kabul edince icra dairesi trafik tescil kuruluşuna haczin kaldırılması yazısı gönderir. Rehinde kredi kapanınca banka rehnin kaldırılması için işlem yapar. Yakalama şerhinin hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız icra mahkemesine şikâyet yoluyla kaldırılmasını isteyebilirsiniz.
Kayıt kaldırıldığı halde e-Devlet’te görünmeye devam ediyorsa, icra dairesinin ya da bankanın yazısının trafik tescil kuruluşuna ulaşıp ulaşmadığını kontrol edin. Borcu ödediğinizi gösteren belgeyi ve dosya numarasını saklayın.
Kazadan sonra “hak mahrumiyeti” ne demek?
Trafik kazası dosyalarında aynı ifade, aracın onarımda kaldığı günler boyunca kullanılamamasının karşılığı için de kullanılır. Bu zarar sicil kaydıyla ilgisizdir. Kusurlu sürücüden ve araç sahibinden istenir, adı ve hesabı araç mahrumiyet bedeli yazısında anlatılıyor.
Yargıtay bu konuda ne diyor?
Olay. Haczedilen bir aracın sicilindeki yakalama şerhinin kaldırılması icra mahkemesinden istendi. Talep kabul edildi ve Bölge Adliye Mahkemesi de bu sonucu değiştirmedi. Karşı taraf kararı Yargıtay’a taşıdı.
Karar. Yargıtay, hacizli taşınır malların muhafaza şekline ilişkin bu tür kararların İcra ve İflas Kanunu’na göre temyiz edilemeyeceğini, yani Yargıtay’a taşınamayacağını, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kesin olduğunu belirtti ve temyiz başvurusunu reddetti.
Bu karar sizin için ne demek? Yakalama şerhine itiraz, icra mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi aşamasında sonuçlanır, dosya Yargıtay’a kadar uzamaz. Şikâyetinizi ilk aşamada bütün belgeleriyle eksiksiz yapın.
Olay. Kazada pert olan bir aracın sahibi, kasko şirketinden hasar tazminatı, çekici ücreti ve “hak mahrumiyeti” istedi. Burada hak mahrumiyeti, aracı kullanamamanın karşılığı anlamındaydı.
Karar. Hakem heyeti 500.000 TL hasar tazminatı ve çekici ücretini kabul etti, hak mahrumiyeti talebini reddetti. Yargıtay kararı onadı.
Bu karar sizin için ne demek? Aracı kullanamamanın karşılığı kendi kaskonuzdan her zaman alınamaz, poliçenizin bu teminatı içerip içermediğine bakın. Bu zarar asıl olarak kazada kusurlu taraftan istenir.
Sık sorulan sorular
Araçta hak mahrumiyeti var ne demek?
Aracın trafik sicilinde satışını ya da kullanımını kısıtlayan en az bir kayıt bulunduğu anlamına gelir. Bu kayıt haciz, rehin, yakalama şerhi ya da mahkeme tedbiri olabilir. Kaydın türünü ve hangi dosyadan geldiğini öğrenmeden aracı satın almayın ya da satmaya çalışmayın.
Araçta hak mahrumiyeti yok ne demek?
Aracın sicilinde haciz, rehin, yakalama ya da tedbir kaydı bulunmadığı anlamına gelir. Satış ve devir açısından aracın kaydında bir engel görünmez.
Hak mahrumiyeti olan araç satılabilir mi?
Kaydın türüne göre değişir ve alıcı için risklidir. Kayıt kalkmadan yapılan devirde alıcı, aracı kayıtla birlikte devralabilir ya da işlem noterde durabilir. Satın almadan önce kaydın kaldırıldığını belgeyle görün.
Hak mahrumiyeti olan araç trafikte kullanılabilir mi?
Haciz ve rehin kaydı aracı kullanmanızı tek başına engellemez. Yakalama şerhi varsa araç kolluk tarafından bağlanıp icra müdürlüğüne teslim edilebilir.
Hak mahrumiyeti neden olur?
Çoğunlukla ödenmemiş bir borç için başlatılan icra takibi, devam eden bir dava ya da aracı satın alırken kullanılan kredi nedeniyle olur. Vergi ve trafik cezası gibi kamu borçları için de araca haciz konulabilir.
Hacizli araç hangi durumda bağlanır?
Alacaklı aracın satılmasını isteyip icra dairesi yakalama şerhi koydurduğunda bağlanır. İcra ve İflas Kanunu’nun göre haczedilmiş ama muhafaza altına alınmamış araç, satış istenince muhafaza altına alınır. Süreç adım adım hacizli araç bağlanır mı yazısında anlatılıyor.
Borcu ödedim, hak mahrumiyeti ne zaman kalkar?
İcra dairesi haczin kaldırılması yazısını trafik tescil kuruluşuna gönderip kayıt işlendiğinde kalkar. Ödeme yaptığınız icra dosyasından haczin kaldırılmasını talep edin ve e-Devlet’te kaydın kalktığını kontrol edin.
Bugün ne yapabilirsiniz?
e-Devlet’te “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” hizmetini açın ve aracınızın kaydına bakın. Bir kayıt görüyorsanız hangi icra dosyasından ya da hangi bankadan geldiğini öğrenin, kaldırma işlemi o kurum üzerinden yürür.
Kaynaklar
Mevzuat
Bu yazının dayandığı 1 kanun maddesi en son 29.10.2026 tarihinde mevzuat.gov.tr'deki güncel metinle karşılaştırıldı.
Yargı kararları
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2025/9391, K. 2026/2177, 01.04.2026
- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2024/14993, K. 2026/4726, 22.04.2026
Kararların sade anlatımı ve tam metni karar arşivimizde. Resmi kaynakları Yargıtay karar arama (yeni sekmede açılır) ve Danıştay karar arama (yeni sekmede açılır) sayfalarıdır.
Bu yazı Uzman Hukuk yayın ilkelerine göre hazırlandı.
Bu yazı genel bilgi verir, hukuki görüş ya da danışmanlık yerine geçmez. Aracınızdaki kaydın türü ve kaldırılma yolu dosyaya göre değişir, somut durumunuz için bir avukattan görüş alın.


Bu konuda sorunuz mu var?