Trafik Kazası Kusur Oranı Sorgulama: SBM ve e-Devlet’ten Nasıl Öğrenilir?

YazarAv. Rumeysa NerkizSigorta Hukuku

Yayın ilkeleri

Kaza tespit tutanağını doldurup imzaladınız, sigorta şirketine verdiniz ve beklemeye başladınız. Birkaç gün sonra telefonunuza bir mesaj gelir ya da hiç gelmez. Kusur oranınız, hasarınızı kimin ödeyeceğini, ne kadarını ödeyeceğini ve gelecek yıl trafik sigortası priminizin artıp artmayacağını belirler. Bu yüzden oranı öğrenmek ve gerekirse süresi içinde itiraz etmek önemlidir.

Kusur oranı nasıl belirlenir?

Belirleme yolu, tutanağı kimin düzenlediğine göre değişir.

Tutanağı sürücüler kendi aralarında doldurduysa, yani kaza yalnızca maddi hasarlıysa, sigorta şirketleri tutanağı en geç ertesi iş günü SBM sistemine yükler. Her şirket 3 iş günü içinde kendi kusur değerlendirmesini yapar.

Kusur her araç için yüzde 0, 50 ya da 100 olarak verilir. Şirketler aynı oranda birleşirse, buna mutabakat denir, dosya sonuçlanır. Birleşemezlerse dosya SBM bünyesindeki bağımsız Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’na gider ve Komisyon 3 iş günü içinde karar verir. Sonuç tutanakta yazan telefon numarasına ya da e-posta adresine bildirilir.

Kazada yaralanan ya da ölen biri varsa tutanağı polis ya da jandarma düzenler ve ilk kusur değerlendirmesi bu tutanakta yer alır. Ceza soruşturması açılırsa savcılık, Adli Tıp Kurumu’ndan ya da bilirkişiden, yani teknik konularda görüşüne başvurulan uzmandan, ayrıca kusur raporu alabilir. Tazminat aşamasında, sigorta tahkiminde ya da mahkemede de yeni bir kusur raporu alınabilir. Bu kazalarda oran yüzde 0, 50, 100 ile sınırlı değildir, örneğin yüzde 25 ile yüzde 75 olarak da belirlenebilir.

Trafik kazası kusur oranı nasıl sorgulanır?

Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda kusur durumu polis ya da jandarma tutanağında yazar. Ceza dosyasındaki kusur raporuna ise soruşturma dosyasına erişim hakkınız varsa UYAP Vatandaş Portalı’ndan ya da savcılıktan ulaşabilirsiniz.

Tutanağınız birkaç iş günü geçtiği halde sistemde görünmüyorsa, tutanağı teslim ettiğiniz sigorta şirketine ya da acenteye tutanağın SBM’ye yüklenip yüklenmediğini sorun. Şirket tutanağı en geç teslimi izleyen iş günü yüklemekle yükümlüdür.

Kusur oranı ne anlama gelir?

Kusurlu bulunmanız, karşı tarafa yapılan ödeme yüzünden trafik sigortası priminizin de artmasına yol açabilir. Değer kaybı talebi de kusur oranınıza göre azalır. Yüzde 100 kusurlu sürücü, karşı taraftan değer kaybı isteyemez.

Kusur oranına katılmıyorsanız

Oranın size bildirildiği günden itibaren 5 iş günü içinde, yeni bilgi ve belgelerle kendi sigorta şirketinize bir kez itiraz edebilirsiniz. İki aracın sigortası aynı şirketteyse itiraz SBM sitesindeki aynı ekrandan yapılır. Süre geçse de Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkeme yolu açıktır. İtirazın bütün adımlarını, delilleri ve polis tutanağına itirazı kaza tespit tutanağına itiraz yazısında, hazır şablon itiraz dilekçesi örneği sayfasında.

Kusur oranı ile ilgili süreler

Yargıtay bu konuda ne diyor?

Sık sorulan sorular

Kusur oranı kaç günde belli olur?

Anlaşmalı tutanaklarda şirketler oranda birleşirse tutanağın sisteme girilmesinden sonraki 3 iş günü içinde sonuçlanır. Birleşemezlerse Komisyon 3 iş günü daha kullanır. Yaralanmalı kazalarda süre soruşturmanın ve raporların ilerleyişine bağlıdır.

Kusur oranı sonradan değişir mi?

Değişebilir. İtiraz üzerine şirketler oranı yeniden değerlendirebilir, eksik ya da hatalı bilgi girişinden kaynaklanan maddi hatalar düzeltilir. Sigorta tahkiminde ya da mahkemede alınan kusur raporu da sonucu değiştirebilir.

Kusur oranına nasıl itiraz edilir?

Bildirimden itibaren 5 iş günü içinde yeni belgelerle kendi sigorta şirketinize başvurursunuz. Adım adım anlatım kaza tespit tutanağına itiraz yazısında.

Kusur oranı yüzde 50 ne demek?

Kazaya iki sürücünün eşit ölçüde yol açtığı kabul edilmiş demektir. Her aracın trafik sigortası, karşı aracın hasarının yarısını öder. Kendi hasarınızın kalan yarısını kaskonuz varsa kaskodan, yoksa kendiniz karşılarsınız.

Kusur oranı trafik sigortası primini etkiler mi?

Etkiler. Kusurlu bulunduğunuz bir kaza için sigorta şirketiniz karşı tarafa ödeme yaparsa poliçe yenilenirken basamağınız düşer ve priminiz artabilir. Yüzde 0 kusurlu çıktığınız kaza priminizi etkilemez.

Başkasının kazasının kusur oranını sorgulayabilir miyim?

Hayır. Sorgulama ekranı yalnızca kazaya karışan araçların bilgileriyle çalışır. Bir aracın sahibi, sürücüsü ya da sigortalısı değilseniz kusur oranını göremezsiniz.

5 iş günü nasıl hesaplanır?

Süre, kusur oranının size bildirildiği günden başlar ve yalnızca iş günleri sayılır. Cumartesi, pazar ve resmi tatiller hesaba katılmaz. Bildirimin SMS ya da e-postayla geldiği tarihi not edin.

Sigorta şirketi tutanağı sisteme yanlış girdiyse ne olur?

Eksik ya da hatalı bilgi girişinden kaynaklanan maddi hatalar, kusur değerlendirmesi dahil, şirketlerin mutabakatıyla düzeltilir (2017/18 sayılı Genelge m. 4.4). Hatayı fark ettiğinizde sigorta şirketinize yazılı olarak bildirin.