Trafik Kazası Sonrası Tazminat Rehberi: Hangi Zarar, Kimden, Ne Kadar Sürede?

YazarAv. Ömer ŞenelSigorta Hukuku

Yayın ilkeleri

Kavşakta yeşil ışıkta geçerken yandan bir araç çarptı. Aracınız serviste, bacağınız alçıda ve üç haftadır işe gidemiyorsunuz. Telefonunuza sigorta şirketinden bir mesaj geldi, ama hangi zarar için kime başvuracağınızı, ne kadar süreniz olduğunu ve size teklif edilen paranın yeterli olup olmadığını bilmiyorsunuz. Bu rehber trafik kazasından sonra isteyebileceğiniz bütün tazminatları tek yerde topluyor ve her konunun ayrıntılı yazısına yol gösteriyor.

Trafik kazasında hangi zararlar için tazminat alınır?

Trafik kazası tazminatı tek bir kalem değildir. Aynı kazadan birkaç ayrı zarar doğar ve her birinin sorumlusu, istenecek yeri ve hesap yöntemi farklıdır. Bedensel zararlar Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesinde, ölüm halindeki zararlar 53. maddesinde sayılır. Araç ve eşya zararları ise genel haksız fiil hükümlerine dayanır.

Tedavi giderleri bakımından özel bir kural vardır. Trafik kazası yüzünden hastanelerin verdiği sağlık hizmetinin bedelini, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu karşılar (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (yeni sekmede açılır) m. 98). Bu yüzden faturayı sigortaya değil hastanenin SGK işlemlerine bırakmanız gerekir.

Trafik kazası tazminatı kimden istenir?

Tazminatı birden fazla kişiden isteyebilirsiniz ve bunlar size karşı birlikte sorumludur. Kimden isteyeceğinizi zarar kalemi ve karşı tarafın sigorta durumu belirler.

• Kusurlu sürücü. Haksız fiil sorumlusu olarak bütün zararlardan sorumludur, manevi tazminat dahil.
• Aracın işleteni. Genellikle ruhsat sahibidir. Aracı kendisi kullanmasa da kazadan doğan zarardan sorumludur (KTK m. 85).
• Karşı aracın trafik sigortası. İşletenin sorumluluğunu poliçedeki sınırlar içinde üstlenir (KTK m. 91). Maddi zararlarda ilk başvuru yeri burasıdır.
• Kendi kaskonuz. Aracınızın hasarını, kusur kimde olursa olsun poliçe şartlarına göre öder, sonra karşı taraftan geri ister. Sel gibi doğal afetlerde süreç farklı işler, sel hasarında kasko ve belediyenin sorumluluğu yazısında anlatılıyor.
• Güvence Hesabı. Karşı aracın sigortası yoksa ya da araç tespit edilemiyorsa, bedensel zararlarınızı poliçe sınırları içinde öder (5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 14).

Birden fazla aracın karıştığı kazada üçüncü kişiye karşı sorumlu olanlar müteselsil, yani birlikte sorumludur (KTK m. 88). Örneğin yolcu olarak yaralandıysanız, kazaya karışan araçların işletenlerinden ve sigortalarından birlikte isteyebilirsiniz. Bunların kendi aralarında zararı nasıl paylaşacağı sizi ilgilendirmez.

Trafik sigortası hangi zararları ödemez?

Zorunlu trafik sigortası her zararı karşılamaz. Kanunun 92. maddesi kapsam dışında kalan talepleri tek tek sayar. Okurların en sık karşılaştıkları şunlardır.

• Manevi tazminat talepleri (KTK m. 92/f).
• Sizin kendi kusurunuza denk gelen kısım. Yüzde 30 kusurluysanız, zararınızın bu kısmını karşı tarafın sigortası ödemez (KTK m. 92/g).
• Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar. Araç mahrumiyet bedeli bu yüzden sürücüden ve işletenden istenir (KTK m. 92/k).
• Hasar yüzünden pert sayılıp trafikten çekilen ya da hurdaya ayrılan araçların değer kaybı (KTK m. 92/l).
• Araçta taşınan eşyaya gelen zararlar (KTK m. 92/e).

Sigortanın ödemediği kalemler kaybolmaz. Bunları kusurlu sürücüden ve aracın işleteninden genel hükümlere göre isteyebilirsiniz. Sigorta poliçesinin sınırını aşan zarar için de aynı yol geçerlidir.

Sigorta şirketine başvuru nasıl yapılır?

Dava açmadan ya da tahkime gitmeden önce karşı aracın trafik sigortası şirketine yazılı başvuru yapmanız zorunludur. Şirket başvurunuzu 15 gün içinde yazılı olarak cevaplamazsa ya da cevap talebinizi karşılamazsa dava açabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidebilirsiniz (KTK m. 97). Şirket, gerekli belgeler eksiksiz eline ulaştıktan sonra 8 iş günü içinde ödeme yapmak zorundadır (KTK m. 99).

Başvuruya kazanın türüne göre şu belgeleri ekleyin.

• Kaza tespit tutanağı ya da polis veya jandarma tutanağı. Kusur oranınızı SBM ve e-Devlet üzerinden sorgulayabilirsiniz.
• Araç hasarında ruhsat, ehliyet, eksper raporu ya da onarım faturası ve fotoğraflar.
• Yaralanmada hastane kayıtları (epikriz), iyileşme süresini gösteren rapor ve sürekli sakatlık için maluliyet raporu.
• Ölümde ölüm belgesi, veraset ilamı ve ölenin gelirini gösteren belgeler.
• Kimlik fotokopisi ve ödemenin yapılacağı banka hesap bilgisi.

Başvurunuzu teslim ettiğiniz tarihi kanıtlayacak şekilde yapın. Şirketin kendi başvuru ekranı, KEP ya da iadeli taahhütlü posta bu kanıtı sağlar. Tahkim başvurularında usulden reddin en sık görülen sebeplerinden biri, şirkete yapılan başvurunun ulaşıp ulaşmadığının dosyadan anlaşılamamasıdır.

Tutanaktaki kusur oranına katılmıyorsanız, anlaşmalı tutanaklarda bunu bildirimden itibaren 5 iş günü içinde sigorta şirketinize itiraz ederek ileri sürebilirsiniz. Süreç kaza tespit tutanağına itiraz rehberinde, hazır metin ise itiraz dilekçesi örneğinde anlatılıyor.

Sigorta ödemezse ya da az öderse ne yapılır?

İki yolunuz var. Birincisi Sigorta Tahkim Komisyonu’dur. Başvuru internetten yapılır, karar genellikle mahkemeden çok daha hızlı çıkar ve 2026 tarifesine göre başvuru ücreti talep tutarına göre 600 TL ile başlar. Başvurunun şartları, ücretleri ve süreleri Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu yazısında ayrıntılı olarak anlatılıyor. İkinci yol mahkemede dava açmaktır.

Tahkim yalnızca sigorta şirketine karşı işler. Manevi tazminat ya da sigorta sınırını aşan zarar için sürücüye ve işletene karşı mahkemeye gitmeniz gerekir. Trafik kazasından doğan davalar, sigortacının şubesinin ya da poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yerde veya kazanın olduğu yerde açılabilir (KTK m. 110). Haksız fiil davalarında kendi yerleşim yerinizin mahkemesi de yetkilidir (HMK m. 16).

Yaralanmalı kazada tazminat nasıl hesaplanır?

Yaralanmada iki ayrı kayıp hesaplanır. Geçici iş göremezlik, iyileşme süresince hiç çalışamadığınız dönemin kazancıdır. Sürekli iş göremezlik ise maluliyet raporundaki kalıcı sakatlık oranının, ömrünüzün geri kalanında çalışma gücünüzden götürdüğü kısımdır.

Bilirkişi, yani mahkemenin hesap için görüşüne başvurduğu uzman, önce kazadan hesap tarihine kadar geçen dönemi bilinen gelirinizle, sonraki dönemi ise yaşınıza ve cinsiyetinize göre beklenen ömrünüz üzerinden hesaplar. Bulunan tutar maluliyet oranıyla ve karşı tarafın kusur oranıyla çarpılır. Örneğin yüzde 10 sakatlık ve karşı tarafın yüzde 75 kusuru varsa, tam kaybın yüzde 7,5’i tazmin edilir. Hesabın adımları ve örnekleri yaralanmalı trafik kazası tazminat hesaplama sayfasında anlatılıyor.

12. Yargı Paketi ile Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine 31 Temmuz 2026’dan sonraki kazalar için iki yeni kural eklendi. Kazancın bilindiği döneme ait tazminata kaza tarihinden, bilinmeyen döneme ait tazminata ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işler. Ayrıca tahkikat başlamadan önce sigortanın yaptığı ödeme, ödeme tarihine göre hesaplanan tazminata oranlanarak düşülür. Bu tarihten önceki kazalarda eski kurallar uygulanmaya devam eder.

Ölümlü kazada hangi tazminatlar istenir?

Kazada bir yakınınızı kaybettiyseniz üç ayrı talebiniz olur. Ölenin size sağladığı maddi desteğin kaybı için destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze ve defin giderleri ve yaşadığınız acının karşılığı olarak manevi tazminat (TBK m. 53 ve m. 56). Destek tazminatını kimlerin isteyebileceği ve nasıl hesaplandığı destekten yoksun kalma tazminatı yazısında anlatılıyor.

Ölüm hemen gerçekleşmediyse, ölümden önceki tedavi giderleri ve çalışma gücü kaybı da istenebilir. Bu kalemleri mirasçılar talep eder.

Araç hasarı, değer kaybı ve araç mahrumiyeti

Maddi hasarlı kazada üç ayrı kalem vardır. Onarım bedeli ve değer kaybı karşı aracın trafik sigortasından istenir. Değer kaybı, 12 Haziran 2026 değişikliğiyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın ana metnine alındı ve hesap yöntemi orada belirlendi. Aracınızı onarım süresince kullanamamanın karşılığı olan mahrumiyet bedelini ise trafik sigortası ödemez. Nasıl hesaplandığı ve kimden isteneceği araç mahrumiyet bedeli yazısında anlatılıyor.

Manevi tazminat nasıl istenir?

Kazada yaralandıysanız ya da bir yakınınızı kaybettiyseniz, yaşadığınız acı ve üzüntü için manevi tazminat isteyebilirsiniz. Ağır yaralanma ve ölüm hallerinde yakınlar da manevi tazminat isteyebilir (TBK m. 56). Tutarı hakim olayın özelliklerine, kusur oranlarına, yaralanmanın ağırlığına ve tarafların ekonomik durumuna bakarak belirler. Manevi tazminatı trafik sigortası ödemez, bu yüzden talebinizi kusurlu sürücüye ve aracın işletenine karşı mahkemede açacağınız davayla ileri sürersiniz.

Trafik kazası tazminatında hangi süreleri kaçırmamalısınız?

Zamanaşımı, yani bir hakkı dava yoluyla isteyebileceğiniz sürenin dolması, kural olarak 2 yıldır. Ancak kaza bir suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir dava zamanaşımı öngörüyorsa, maddi tazminat talepleriniz için de bu uzun süre geçerlidir (KTK m. 109). Taksirle yaralamada bu süre 8 yıl, taksirle öldürmede 15 yıldır. Yine de uzun süreye güvenip beklemeyin, deliller ve kamera kayıtları zamanla kaybolur.

Yargıtay bu konuda ne diyor?

Adım adım ne yapmalısınız?

1. Kaza yerinde tutanak tutun ya da yaralanma varsa 112’yi ve polisi arayın. Karşı aracın plakasını, sigorta bilgisini ve tanıkların iletişim bilgisini not edin.
2. Kaza yerini, araçları ve yaralanmaları fotoğraflayın. Yakındaki kameraların yerini yazın, kayıtlar birkaç gün içinde silinebilir.
3. Hastane kayıtlarınızı, raporlarınızı, faturalarınızı ve maaş belgelerinizi tek bir dosyada toplayın.
4. Kusur oranınızı sorgulayın ve katılmıyorsanız 5 iş günü içinde itiraz edin.
5. Karşı aracın trafik sigortasına yazılı başvuru yapın ve başvurunun şirkete ulaştığını kanıtlayan belgeyi saklayın.
6. 15 gün içinde cevap gelmezse ya da teklif yetersizse Sigorta Tahkim Komisyonu’na ya da mahkemeye başvurun.
7. Sigortanın karşılamadığı kalemleri, özellikle manevi tazminatı, sürücüye ve işletene karşı 2 yıllık süre dolmadan isteyin.

Sık sorulan sorular

Kazada karşı tarafın sigortası yoksa ne olur?

Bedensel zararlarınızı, yani tedavi sonrası gelir kaybı, sakatlık ve ölüm tazminatlarını Güvence Hesabı poliçe sınırları içinde öder (5684 sayılı Kanun m. 14). Araç hasarınızı ise Güvence Hesabı ödemez. Bunu sürücüden ve aracın işleteninden ya da varsa kendi kaskonuzdan istersiniz.

Karşı taraf kaçarsa tazminat alabilir miyim?

Alabilirsiniz. Aracın plakası belliyse işletenine ve sigortasına başvurursunuz. Araç hiç tespit edilemezse bedensel zararlarınız için Güvence Hesabı’na başvurabilirsiniz. Plakayı, saati ve yeri hemen not edip polise ya da savcılığa bildirin.

Yolcuyken yaralandım, tazminatı kimden isterim?

Bindiğiniz aracın ve kazaya karışan diğer aracın işletenlerinden ve trafik sigortalarından isteyebilirsiniz. Bunlar size karşı birlikte sorumludur (KTK m. 88). Sürücüler arasındaki kusur dağılımı, sizin alacağınız tazminatı azaltmaz.

Kazada yüzde 100 kusurluysam tazminat alabilir miyim?

Karşı aracın trafik sigortasından alamazsınız, çünkü kendi kusurunuza denk gelen talepler sigorta kapsamı dışındadır (KTK m. 92/g). Aracınızın hasarını poliçe şartlarına göre kendi kaskonuzdan isteyebilirsiniz. Kusur oranının yanlış olduğunu düşünüyorsanız önce itiraz edin.

Ceza davası bitmeden tazminat davası açabilir miyim?

Evet. Hukuk hakimi, kusurun olup olmadığı ve zararın belirlenmesi konusunda ceza hakiminin kararıyla bağlı değildir, sürücünün beraat etmesi de hukuk hakimini bağlamaz (TBK m. 74). Ceza dosyasındaki raporlar ise tazminat davasında delil olarak kullanılır.

Maluliyet raporu nereden alınır?

Sağlık kurulu raporu vermeye yetkili bir hastaneden ya da mahkemenin göndereceği Adli Tıp Kurumu’ndan alınır. Raporun kaza tarihinde yürürlükte olan maluliyet yönetmeliğine göre hazırlanması gerekir. Rapordaki sakatlık oranı tazminatın tutarını doğrudan belirler, bu yüzden oran düşük çıktıysa itiraz edin.

Sigortanın ödediği parayı aldıysam yine de dava açabilir miyim?

Açabilirsiniz. Ödeme gerçek zararınızı karşılamıyorsa kalan kısmı isteyebilirsiniz. 31 Temmuz 2026’dan sonraki kazalarda, tahkikat başlamadan önce yapılan ödeme ödeme tarihindeki tazminata oranlanarak düşülür (TBK m. 55). İmzaladığınız ibranamede “başka hiçbir alacağım yoktur” gibi ifadeler varsa imzalamadan önce okuyun.

Trafik kazası tazminatı ne zaman ödenir?

Sigorta şirketi gerekli belgeler eksiksiz eline ulaştıktan sonra 8 iş günü içinde ödemek zorundadır (KTK m. 99). Ödemezse temerrüde düşer ve tahkim ya da mahkeme kararında faiz de istenebilir. Sigorta Tahkim Komisyonu’nda hakem heyeti kural olarak dosya kendisine ulaştıktan sonra 4 ay içinde karar verir.

Kendi kaza dosyanızda hangi kalemleri isteyebileceğinizi değerlendirmek isterseniz iletişim sayfasından Uzman Hukuk’a yazabilirsiniz. Genel bilgi için sigorta hukuku sayfasına da bakabilirsiniz.